Twórcy w polu widzenia

Wielowymiarowość relacji polsko-bremeńskich w przeciągu kilku ostatnich dziesięcioleci ukazuje przykład osób zaangażowanych w kształtowanie życie kulturalnego. Dużą rozpoznawalnością medialną cieszy się pochodzący z Bremy Jan Böhmermann, którego drzewo genealogiczne sięga korzeniami terenów Polski. Podobnie rzecz się ma w przypadku rzeźbiarza Waldemara Otto – autora licznych prac, które dla bremeńczyków stały się ważnym elementem przestrzeni miejskiej. Z kolei spośród twórców polskiej narodowości można przywołać dwie uznane artystki: wirtuozkę skrzypiec Wandę Wiłkomirską oraz reżyserkę filmową Katarzynę (Christine) Jezior, które w różny sposób związały z Bremą swoje życie lub działalność.

Okiem satyryka

Foto von Jan Böhmermann
Jan Böhmermann podczas gali Deutscher Fernsehpreis 2021
ur. 1981, Brema
Fot.: Kolonia, 16 września 2021
Źródło: © Superbass / CC-BY-SA-4.0 (via Wikimedia Commons)

Niewiedza Niemców na temat Polski stała się tematem (auto)ironicznego komentarza w jednym z programów satyrycznych Jana Böhmermanna. Rodzina jego matki, należąca do niemieckiej mniejszości w Polsce, wyemigrowała na początku lat 70-tych z okolic Gdańska do Niemiec. Sam Böhmermann urodził się w bremeńskiej dzielnicy Gröpelingen i dorastał w Vegesack.

Z parafii w Polsce do świata sztuki

Krytyka artystyczna nie poświęca uwagi pierwszym latom życia Waldemara Otto, który urodził się jako syn niemieckiego pastora w Piotrkowie Trybunalskim. Na jego dalsze losy miała wpłynąć propolska polityka władz Kościoła luterańskiego na terenie II Rzeczpospolitej. Ojciec rzeźbiarza musiał opuścić swoją parafię w 1933 r. W 1945 r. rodzina przeniosła się z centralnej Polski do Niemiec.

Foto aus einem Atelier. Zu sehen sind kleine und große Skulpturen von Menschen, teilweise auf Sockeln.
Atelier Waldemara Ottos w Worspwede
ur.. 1929, Piotrków Trybunalski, zm. 2020, Worspwede
Fot.: Jan Werquet, 4 sierpnia 2016
Źródło: Archiwum prywatne Jana Werqueta

Pierwsze skrzypce

Fotoserie einer Frau, die eine Geige in der Hand hält.
Wanda Wiłkomirska
ur. 1929, Warszawa, zm. 2018, Skolimów
Źródło: Archiwum prywatne Wandy Wiłkomirskiej

Skrzypaczka i pedagog Wanda Wiłkomirska koncertowała na sześciu kontynentach, występując z czołowymi orkiestrami świata. Będąc zaangażowana w opozycje antykomunistyczną, wyjechała z Polski w proteście przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. Na późniejszym etapie życia zamieszkała w Bremie. Do dziś w tym mieście znajduje się jej archiwum, które powierzyła reżyserce Katarzynie Jezior.

Język filmu nie zna narodowych granic

Urodzona w Polsce Christine Jezior działa od lat 90-tych na bremeńskiej scenie muzycznej i filmowej. Jej produkcje, w większości filmy dokumentalne, przyniosły jej uznanie i nagrody na międzynarodowych festiwalach. W swojej twórczości podejmuje również zagadnienia związane z migracją, tożsamością oraz integralnością jednostki.

Ein Mann liegt in einem Rollstuhl. Eine Frau lehnt sich vertraut zu ihm und hält seine Hand.
Kadr z filmu GOSIA@TOMEK 2021
Produkcja, scenariusz i reżyseria: Katarzyna Jezior
Zdjęcia: Bartosz Bialobrzeski
Źródło: Archiwum prywatne Katarzyny Jezior