Beneficjenci „godziny zero”
Rok 1945 nie przyniósł radykalnej wymiany kadr w stosunku do czasów nazistowskich. Osoby, które aktywnie wspierały reżim i brały udział w zbrodniach przeciwko Polakom, często mogły kontynuować karierę zawodową w młodej Republice Federalnej Niemiec. Tak było choćby w przypadku prawnika Kurta Bodego – odpowiedzialnego w 1939 r. za skazanie na śmierć obrońców polskiej Poczty w Gdańsku – który później został wiceprezesem Hanzeatyckiego Wyższego Sądu Krajowego w Bremie. Z kolei Eberhard Lutze, onegdaj zaangażowany jako historyk sztuki w rabunek krakowskiego ołtarza Mariackiego, awansował na stanowisko dyrektorskie w administracji rządowej i stał się jedną z ważnych postaci polityki kulturalnej Bremy. Obraz tej „nowej” elity dopełnia skandal wokół rządowej odmowy przyznania Günterowi Grassowi nagrody literackiej za powieść Blaszany bębenek.
„Krwawy sędzia” na czele bremeńskiego wymiaru sprawiedliwości
ur. 1895, Poznań – zm. 1979, Ratzeburg
Źródło: Archiwum Państwowe w Bremie
Na podstawie wyroków wydanych przez Kurta Bodego stracono 38 polskich obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku. Od 1942 r., jako prokurator generalny w Reichsgau Danzig–Westpreußen, był współodpowiedzialny za około 350 wyroków śmierci. W 1951 r. wszedł na ścieżkę nowej kariery w bremeńskim wymiarze sprawiedliwości. Postępowania prowadzone przeciwko niemu zostały umorzone.
Rabunek dzieł sztuki w CV kierownika resortu kultury
Publikacja Eberharda Lutzego z zakresu historii sztuki dostarcza „naukowego” uzasadnienia dla rabunku krakowskiego arcydzieła Wita Stwosza. Sprowadzenie niemieckiego mistrza do Krakowa Lutze przedstawiał w kategoriach rzekomej misji kolonizacyjnej:
Gdy u progu XVI w. należało obawiać się zagrożenia dla niemieckości i erozji niemieckiej kultury – wskutek wielorakiego mieszania krwi z Polakami […] a także w obliczu zajadłej nacjonalistycznej reakcji polskiej szlachty przeciwko wszystkiemu, co zagraniczne – przybycie pojedynczych wybitnych Niemców jeszcze raz pokazało, do czego zdolny jest niemiecki czyn kolonialny.
[przeł. Masza Sitek]
ur. 1908, Szamocin (prowincja poznańska) – zm. 1974, Bremen
Źródło: Staatsarchiv Bremen
Eberhard Lutze: Ołtarz mariacki Wita Stwosza, Bremen: Angelsachsen-Verlag, 1940
Gefahr für die (Bremer) Jugend
Günter Grass: Die Blechtrommel, Darmstadt: Hermann Luchterhand Verlag 1959
Günter Grass‘ Welterfolg Die Blechtrommel schildert u.a. Kriegsereignisse in Danzig. Die Jury des Bremer Literaturpreises sprach ihm 1959 die Auszeichnung zu, der Senat verweigerte sie aus moralisch-sittlichen Gründen. Die bundesweite Kritik führte zur Einsetzung einer politisch unabhängigen Jury.